Hesperian Health Guides

ពីរ-បី​ម៉ោង​ក្រោយពេល​កើត​ភ្លាម

ខ្លឹមសារ​ត្រ​ង់ក​នែ្ល​ង​នេះ​គឺ​បាន​ពី
ជំពូកជឿនលឿននៃសៀវភៅទី ទីណាគ្មានវេជ្ បណ្ឌិត

ក្នុង​ជំពូក​នេះ

ក្នុងអំឡុង ​ប្រមាណ​ពីរ​បី​ម៉ោង​ក្រោយពេល​កើត​ភ្លាម​ ពេលដែលទារក​បាន​បៅដោះ​ហើយ ​អ្នក​ត្រូវ​ប្រាកដថា​ម្តាយ​មិនមាន​ការធ្លាក់ឈាម​ធ្ងន់ធ្ងរ​ ហើយ​ស្ថិតក្នុង​សុខភាព​ល្អ។ ​សូម​ផ្តល់​ថ្នាំ​ណាដែល​គាត់​ត្រូវការ​ចាំបាច់​ និង​ពិនិត្យមើល​ទារក​ដោយ​ប្រុងប្រយ័ត្ន​ពី​ក្បាល​ដល់​ចុងជើង​ថា​តើ​មាន​ បញ្ហា​អ្វីខ្លះ​ត្រូវការ​ការយកចិត្តទុកដាក់​ព្យាបាល។ ហាម​មិន​ឲ្យ​ទារក​ចុះ​កម្តៅ​ត្រជាក់​នៅពេលដែល​អ្នក​ធ្វើការ​ពិនិត្យ​សុខភាព ។

ការពិនិត្យ​សុខភាព​ទារក

NWTND Newb Page 6-1.png
  • តើ​ទារ​កមួយ​នេះ​មើលទៅ​ដូច​ទារក​ដទៃទៀត​ឬទេ?
  • តើ​អវៈយវៈ​ទាំងសងខាង​របស់​ទារ​កមាន​ទំហំ ទ្រង់ទ្រាយ និង​ស្ថានភាព​ដូចគ្នា​ឬ​អត់ ?
  • តើ ​ស្បែក​ទារក​ល្អ​ឬទេ? ពិនិត្យ​ខ្នង​ជាពិសេស​ផ្នែក​ខាងក្រោម ​ជូន​កាល​វា​មាន​ស្នាម​ប្រហោង​តូច ដែល​ត្រូវការការ​វះ​កាត់​ខ្នាតតូច​ជាបន្ទាន់ ។
  • តើ​ប្រដាប់ភេទ​ទារក​ធម្មតា ឬ អត់ ? (ការ​ហើម​នៅ​ថ្ងៃ​ដំបូង​ទើប​និង​កើត វា​ជា​រឿង​ធម្មតា​មិនមាន​គ្រោះថ្នាក់​អ្វី​ទេ)
  • តើ ​ទារ​កបាន​នោម ឬ នៅ ? ទារក​ប្រហែលជា​មិនទាន់​ជុះនោម នៅ​ថ្ងៃ​កើតមក​ដំបូង ប៉ុន្តែ​ទារក​គួរតែ​ជុះនោម​ពីរ​បី​ដង​នៅ​ថ្ងៃទី​ពីរ​និង​រៀងរាល់​ពីរ​បី​ ម៉ោង​ម្តង​បន្ទាប់ពីនោះបើ​ទារក​នោម​បាន​តិច​ឬ​ទឹកនោម​មាន​ពណ៌​ក្រ​ម៉ៅ​និង​ ក្លិនឆ្អេះ​ សូម​បំបៅ​ដោះ​ទារក​ឲ្យបាន​ច្រើន​ថែមទៀត ។ ករណី​កម្រ ទារក​អាចមាន​បញ្ហា​តំរងនោម ។
  • តើ ​ទា​រកបាន​បន្ទោបង់​លាមក​ឬ​នៅ ? បើ​មិនទាន់​ សូមអ្នក​ពាក់​ស្រោមដៃ​ពេទ្យ​ហើយ​យក​កូនដៃ​របស់​អ្នក​សូក​ចូលទៅក្នុង​រន្ធ​ គូថទារកថ្នមៗដើម្បី​បញ្ជាក់​ឲ្យច្បាស់​ថា​រន្ធ​គូថ​មិន​បិទ​ជិតទេ។ បើ​ករណី​មិនមាន​រន្ធ​គូថ​ នោះ​ទារកត្រូវការ​ការវះកាត់។

ករណី ​ខុសប្លែកគ្នា​មួយចំនួន​គឺ​មិន​សំខាន់ទេ ហើយ​ករណីខ្លះ​ជា​បញ្ហា​មួយ​គ្រោះថ្នាក់​ធ្ងន់ធ្ងរ ។ បើ​ទារក​ មាន​អ្វីមួយ​ខុសប្លែក​ត្រង់​ណាមួយ សូម​ប្រយ័ត្ន ​វា​អាចមាន​បញ្ហា​ទាក់ទង​គ្នា​ផ្សេងទៀត ហើយ​ជួនកាល​នៅ​ខាងក្នុង​រាងកាយ។ ដូច្នេះ​ទារក​ទាំងនេះ​គួរតែ​សំគាល់​តាមដាន​ឲ្យបាន​ដិតដល់​នៅពេល​ទារក​ ដកដង្ហើម ពណ៌​សម្បុរ និង​ការ​ជុះនោម ។

ទ្រង់ទ្រាយ​ក្បាល

illustration of the above: a baby's swollen head.

វា ​ជា​រឿង​ធម្មតា​សំរាប់​ទារក​ដែលក្បាលមាន
​រាង​ស្រួច ឬ​ហើម​ធំ​ដូចនេះ ជាពិសេស​ក្រោយ
ពេល​ការឈឺ​ពោះរបស់​ម្តាយ រយៈពេល​យូរយារ
ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ពីរ​បី​ថ្ងៃ​បន្ទាប់មក​ការ​ហើមនឹង
​ស្រក​បាត់​ដោយ​ខ្លួនឯង ។

NWTND Newb Page 7-3.png
ជំងឺ​កកឈាម


ទារក ​ខ្លះ​មាន​ឈាមកក​នៅក្រោម​ស្បែកក្បាល ​ដែល​គេ​ហៅថា​ជំងឺ​កកឈាម (Hematoma)។ ពេលដែល​យើងចុច​វាស្រាលៗ វា​មាន​សភាព​ទន់ល្មើយ។ វា​មិនមាន​បញ្ហា​គ្រោះថ្នាក់​ទេ តែ​ត្រូវការ​រយៈពេល​មួយខែ ឬ​យូរ​ជាង​នេះ ដើម្បី​ឲ្យ​វា​រលាយបាត់​ទៅវិញ ។

ឆែប​បបូរមាត់ និង ឆែប​ក្រអូមមាត់(Cleft lip and Cleft palate)

NWTND Newb Page 7-2.png

ការ ​ឆែប​បបូរមាត់​ គឺ​វា​ងាយ​នឹង​មើលឃើញ។ ការ​ឆែប​ក្រអូមមាត់​ ជានិច្ច​ជា​កាល​គឺ​មិន​ងាយ​មើលឃើញ​ទេ។ ​សូម​ដាក់​ម្រាមដៃ​ចូលក្នុង​មាត់ទារក ​ដើម្បី​ស្ទាប​ផ្នែក​ខាងលើ​ នោះ​អាច​ឲ្យ​ដឹងថា​បិត​ជិត។ អ្វីដែល​គ្រោះថ្នាក់​សម្រាប់​ទារក​ដែលមាន​បបូរ​មា​ត់ឆែប​ ឬ​ក្រអូមមាត់​ឆែប គឺ​ពួកគេ​ពិបាកក្នុងការ​បៅដោះ​យ៉ាងខ្លាំង។

ក្នុងការ ​បំបៅ​ដោះ​កូន​ដែលមាន​បបូរមាត់​ឆែប​ គឺ​ត្រូវ​ប្រើ​ម្រាមដៃ​អ្នក​បិទទៅលើ​កន្លែង​ឆែប​។ ធ្វើ​ដូចនេះ​ មាត់​អាច​ផ្អិ​ប​នឹង​ដោះ​ម្តាយ​បាន។ ចំពោះទារក​ដែលមាន​ឆែប​ក្រអូមមាត់​ ត្រូវដាក់​ក្បាលដោះ​ និង​សណ្តង់​ដោះ​ចូល​ឲ្យជ្រៅ​ទៅក្នុង​មាត់​ទារក​ ទៅ​ផ្នែក​ម្ខាង​ទៀត​នៃ​មាត់​ឆែប។ ​បើ​ទារក​នៅតែ​មិនអាច​បៅដោះ​បាន​ទៀត ​សូម​ប្រើ​ស្លាបព្រា​បញ្ចុក​ទារក ​ដោយប្រើ​ប្រដាប់​បន្តក់ទឹកដោះ ​រហូត​ទាល់តែ​ទារក​ធំ​អាច​បៅ​បាន​ដោយ​ខ្លួនឯង។ សូម​បញ្ចុកទឹកដោះ​ម្តាយ​ឲ្យ​បាន​ញឹកញាប់​ ដើម្បី​ឲ្យ​ទារ​កបាន​លូតលាស់​ល្អ។ សូមស្វែងយល់​បន្ថែម​អំពី​វិធី​ច្របាច់​យក​ទឹកដោះ​ដោយ​ដៃ ​ដើម្បី​បញ្ចុក​ទារកដោយ​ស្លាបព្រា ចុច​ទីនេះ

បបូរមាត់ ​ឆែប អាច​ដេរ​ភ្ជិត​វិញ​បាន បន្ទាប់ពី​ទារក​មាន​អាយុ៣ខែ។ ក្រអូមមាត់​ឆែប​អាច​ដេរ​ភ្ជិត​បាន​បន្ទាប់ពី​ទារក​មាន​អាយុ១ខួប។ នៅ​ប្រទេស​ជាច្រើន​មានផ្តល់​ការ​ដេរ​មាត់​ឆែប​មិន​គិតថ្លៃទេ ហើយ​អាចធ្វើ​ឲ្យ​មានការ​ផ្លាស់ប្តូរ​យ៉ាង​ធំ​មួយដ៏​ល្អ​ក្នុង​ជីវិត​កុមារ។ សូម​សួរ​ព័ត៌មាន​បន្ថែម​នៅតាម​មន្ទីរពហុ​ព្យាបាល ឬ​មន្ទី​ពេទ្យ ។

ភ្លាត់​ត្រគាក, ភ្លាត់​សន្លាក់​ត្រគាក, អវៈយវៈ​ខុស​ទ្រង់ទ្រាយ

ទារក ​ខ្លះ​កើតមក​មាន​ឆ្អឹងត្រគាក​ភ្លាត់ ជើង​ឃ្លាត​ចេញពី​សន្លាក់​នៃ​ឆ្អឹងត្រគាក។ ​ជា​ញឹកញាប់​ករណីនេះ​វា​អាចជា​វិញ​បាន​ដោយ​ខ្លួនឯង​ក្នុង​អំឡុង​ពីរ​បី​ថ្ងៃ ​ឬ​សប្តាហ៍។ អ​ង្គុ​ញ​ជើង​ទារក​ទាំងពីរ​រហូតដល់ដៃម្ខាងៗរបស់​អ្នក​អាច​ក្តោប​ទាំង​ ស្មងជើង​និង​ភ្លៅទារក​បាន(សូម​មើលរូប)។ ដាក់​ចុង​ម្រាមដៃលើ​ត្រគាក​របស់​ទារក។ បន្ទាប់មក​រុញបង្វិល​ជើង​ម្ខាង​មួយយឺតៗជា​រង្វង់​មូល
ចេញ​ក្រៅ​ ជុំវិញ ចុះក្រោម​ និង​ឡើងលើ​វិញ។
បើ​ជើង​ណាមួយ​ឈប់ធ្វើ​ចលនា​ហើយ
កន្ត្រាក់ ឬ​ញោច និង​ឮសូរ​នៅពេល​
អ្នក​ទាញ​វា​ញែកទៅខាង​ នោះ
​អាច​នឹង​ភ្លាត់ឆ្អឹង ។

illustration of the below: checking for a dislocated hip.
a woman carrying a baby in a sling with his legs apart.
សូម​ឲ្យ​ម្តាយ​ស្ពាយ​ទារក​ដោយ​ដាក់​ជើង​កន្ធែក​បែបនេះ។
សូម ​ពិនិត្យ​ទារក​ម្តងទៀត​នៅ​ពីរ​សប្តាហ៍​ក្រោយ។ បើ​អ្នក​
នៅតែ​ស្ទាប ឬ ឮសូរ​ឆ្អឹង​ភ្លាត់ ឬ ញោច​សូម​រក​ការជួយ
​សង្គ្រោះ។ សូម​រក​រណបយ៉ាង​សាមញ្ញ​ ដើម្បីទប់​ជើង​ទារក
​ឲ្យ​កន្ធែក​ក្នុង​រយៈពេល​ពីរ​បី​សប្តា​ហ៍។ វា​អាច​ទប់ស្កាត់​ពិការ
ភាព​រយៈពេល​វែង ។ `
a baby with his foot turned in.
the baby with a cast on his leg.

ជើង​ខ្វេរ

បើ ​ទារក​ទើបនឹង​កើតមាន​ជើង​ម្ខាង​បែរ​ទៅខាង​ក្នុង ឬ​ខុស​ទ្រុងទ្រាយ(ជើង​ខ្វេរ) សូម​ព្យាយាម​ពត់​វា​ឲ្យត្រឹមត្រូវ​តាម​ស្ថានភាព​ជើង។ បើ​អ្នក​អាចធ្វើ​បែបនេះបាន​ងាយ ​ហើយ​ព្យាយាម​ពត់​ជើង​ទារក​ឲ្យ​បាន​ពីរទៅ​បី​ដង​ក្នុង​មួយថ្ងៃ។ ​ជើង​គួរតែ​វិល​ត្រលប់​ទៅ​សភាពត្រឹមត្រូវ​បន្តិចម្តង។ បើ​អ្នក​មិនអាច​ពត់​ជើង​ទារកបាន​ទៅរក​ភាព​ធម្មតា​ទេ ​អ្នក​ត្រូវ​នាំ​ទារក​ទៅមណ្ឌល​សុខភាព​ក្រោយពី​កើត​បាន​ពីរ​បី​ថ្ងៃ។ ជើង​ទារក​ត្រូវការ​តម្រង់​ដោយ​ពុម្ព​សិប្បនិម្មិត។ បើ​អាចធ្វើ​ទាន់ពេលវេលា​តាំង​ពី​ទារ​កនៅ​អាយុ​តិច ពុម្ព​សិប្បនិម្មិត​អាច​ទប់ស្កាត់​ការវះកាត់ ឬ​ពិការ​ទៅ​ថ្ងៃក្រោយ

ម្រាមដៃ​ម្រាមជើង​ដុះ​លើស

NWTND Newb Page 8-4.png

ម្រាមដៃ ​ឬ​ម្រាមជើង​តូច​ដុះ​លើស​ដែល​មិនមាន​ឆ្អឹង​នៅ​ខាងក្នុង​ អ្នក​អាច​ដកវា​ចេញ​ដោយ​ប្រើ​ខ្សែ​ចង​ឲ្យ​តឹង ហើយ​នៅពេល​វា​ក្រៀម​ស្វិត​ វា​នឹងដាច់​ដោយឯកឯង។ បើ​ម្រាមដៃ​ឬ​ម្រាមជើង​ដុះ​លើស​ដែល​ធំ ​ឬ​មាន​ឆ្អឹង ​វា​នឹងមិន​បង្ករគ្រោះថ្នាក់អ្វី​ទេ។ អ្នក​អាច​ទុក​វា​បាន​យ៉ាង​សុវត្ថិភាព ។

ម្រាមជើង​ដែលមាន​ស្បែក​ជាប់​គ្នាដូចនេះ

NWTND Newb Page 8-5.png








វា ​មិនមាន​ជា​បញ្ហា​អ្វី​ទេ តែបើ​ម្រាមដៃ​ពីរ ឬក៏​ច្រើន​ជាប់​គ្នា គឺ​ពិតជាត្រូវការ​ការវះកាត់ ដើម្បី​អាច​ឲ្យ​ប្រើការ​បាន​ត្រឹមត្រូវ ។



ភាព​ពិការ​ខ្សោយសតិ​បញ្ញា

ភាព ​ពិការ​មួយ​នេះ​មាន​ផលប៉ះពាល់​ដល់​ការគិត ​និង​ការរៀនសូត្រ​។ វា​អាច​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​យ៉ាងឆាប់​ក្រោយពេល​កើត​ ឬក៏​អ្នក​មិនបាន​កត់សំគាល់​ រហូត​ទារក​ក្លាយជា​កុមារ។ ភាព​ពិការ​ខ្សោយសតិបញ្ញា​ គឺ​តាម​ធម្មតា​បណ្តាល​ឲ្យ​សតិបញ្ញា​លូតលាស់​យឺត។ លក្ខណៈ​សំគាល់​មាន​ដូច​ខាងក្រោម ៖


NWTND Newb Page 9-1.png
ភ្នែក​កែក ឬ​ភ្នែក​ស្រលៀង
មុខ​សំប៉ែត

ខ្សែ​បាតដៃ​មាន​តែមួយ

ត្រចៀក​តូច​ហើយ​ស្បែ​កប​ត់នៅផ្នែក​ខាងលើ

សាច់ដុំ​ខ្សោយ
NWTND Newb Page 9-2.png
ម្រាមជើង​ទី១
ទៅ​ទី២
មាន​ចន្លោះ​ធំ



NWTND Newb Page 9-3.png
សូម​ស្វែងរក​ភាព​ខ្លាំង​របស់កុមារម្នាក់ៗ

បញ្ហា ​ខ្សោយ​សតិបញ្ញា​ មិនមែន​បណ្តាលមកពី​ម្តាយ ឬ​មកពី​អ្នកណាម្នាក់​ធ្វើ​ឲ្យ​កើតមាន​នោះទេ។ កាលណា​ស្ត្រី​មានផ្ទៃពោះ គាត់​មាន​អាយុ​លើសពី៣៥ឆ្នាំ នោះ​ទារក​ដែល​កើតមក​ភាគច្រើន​អាចខ្សោយសតិ​បញ្ញា។ ទារក​ទាំងនេះ​ក៏ត្រូវការ​ការស្រលាញ់​ និង​យកចិត្តទុកដាក់​ដូច​ទារក​គ្រប់រូប​ដែរ ហើយ​សកម្មភាពងាយៗ និង​ច្បាស់លាស់​អាចជួយឲ្យ​ពួកគេ​រៀនសូត្រ​បានល្អ។ ព័ត៌មាន​ប​នែ្ថ​ម​សូម​អាន សៀវភៅ​កុមារ​ពិការ​នៅក្នុង​ភូមិ​ របស់មូលនិធិ​ហេសស្ពើ​រៀន ​ជំពូក​ទី៣២។


ការថែទាំ​កុមារ​ដែលមាន​ពិការភាព

ភាពខុសប្លែក ​គ្នា​ភាគច្រើន​នៃ​រាងកាយ​ដែល​បង្ករបញ្ហា​ចំពោះ​កុមារម្នាក់ៗ អាច​ត្រូវបាន​ព្យាបាលដោយ​ក្រុមគ្រួសារ​ ជាមួយ​នឹងការជួយ​ពី​បុគ្គលិក​សុខាភិ​បាល។ អ្វីដែល​សំខាន់​ជាង​ការព្យាបាល​ដោយ​ថ្នាំពេទ្យ គឺ​កុមារ​ពិការ​ត្រូវការ សេចក្តីស្រលាញ់ ថ្នាក់ថ្នម ការយកចិត្តទុកដាក់ ពេលវេលា​សំរាប់​លេង​កំសាន្ត ពេល​សំរាប់​រៀនសូត្រ​ និង​ការទទួលខុសត្រូវដូច​កុមារ​ផ្សេងទៀត​ដែរ។ សូម​សំគាល់​រកមើលអំណោយ​ធម្មជាតិ​ និង​ការ​ប៉ិនប្រសព្វ​ដែល​កុមារម្នាក់ៗមាន​ពី​កំណើត។


វិធី​ការពារ​កុមារ​ដ៏​ល្អ​បំផុត គឺ​ការថែរក្សា​ម្តាយ​របស់​ពួកគេ



បញ្ហា​ខូច​ទ្រង់ទ្រាយ​ពី​កំណើត​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ

ការ ​ខូច​ទ្រង់ទ្រាយ​ពី​កំណើត​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ​មួយចំនួន​ អាច​នាំ​ឲ្យ​ទារក​ស្លាប់​បាន។ ពេលនោះ ហើយដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ក្រុមគ្រួសារ​ និង​មនុស្ស​ក្នុង​សហគមន៍​មានការ​ឈឺចាប់​ និង​សោកសង្រេង​បំផុត។ ក្នុងនាម​អ្នកជា​បុគ្គលិក​សុខាភិបាល ​អ្នក​អាចជួយ​ក្រុមគ្រួសារ​ទារក​ឲ្យ​និយាយ​ពី​អារម្មណ៍តូចចិត្ត ​និងសោកស្តាយ​របស់​ពួកគេ។

NWTND Newb Page 10-1.png

ការលាង​សំអាត និង​ការ​ស្លៀកពាក់​ឲ្យ​ទារក

NWTND Newb Page 11-1.png
ម្តាយ​ជាច្រើន​តែងតែ​ចង់​ការពារ​ទារកពី​ធាតុអាកាស​មិនល្អដោយ​ប្រើ​ សំលៀកបំពាក់ច្រើន​ជាន់ ​ឬក៏​ភួយក្រាស់ៗ។ បែបនេះធ្វើ​ឲ្យ​ទារក​ក្តៅ​ខ្លាំងពេក!
ទារក​ត្រូវការ​តែមួយជាន់​ គឺ​គ្រប់គ្រាន់​ហើយ


សូម ​ជូត​សំអាត​ឈាម​ និង​លាមក​ដំបូងរបស់​ទារក (ហៅថា​អាចម៍​ខ្មាំង​ ឬ​អាចម៍ព្រៃ)។ ប៉ុន្តែ​មិនចាំបាច់​ងូតទឹក​ឲ្យ​ទារក​ភ្លាម​ទេ។ ពីរ​បី​ថ្ងៃ​ក្រោយមក​ក្រុមគ្រួសារ​គួរតែ​ងូតទឹក​ឲ្យ​ទារក​ឲ្យ​បាន​ទៀងទាត់ លាង​សំអាត​ទឹកដោះ ក្អួត​ក្អែរ ធូលី​ដី និង​លាមក ។

ពេលដែល ​អ្នក​ស្លៀក​សំលៀក​បំពាក់​ ទារក​ក៏ត្រូវ​ការ​សំលៀកបំពាក់ដូច​មនុស្សពេញវ័យ​ដែរ​ តែ​សូម​បន្ថែមមួយ​ជាន់​ទៀត។ ក្នុង​មួយ​ឬ​ពីរ​សប្តាហ៍​ដំបូ​ង ​សូម​គ្រប​ក្បាល​ទារក​រយៈ​មួយ ​ព្រោះទារក​បាត់បង់​កំដៅ​តាមរយៈ​ក្បាល។ សូម​ផ្លាស់ប្តូរ​សំលៀកបំពាក់ ឬ​កន្ទប​ឲ្យទារក​ឲ្យ​បាន​ឆាប់​ពេល​សើម​ទឹកនោម ​ឬមានលាមក ។ បើ​ស្បែក​គូថ​ទារក
​មាន​រលាកកន្ទួល សូមកុំ​ស្លៀក​កន្ទប​ គឺ​ទុក​ឲ្យ​ស្បែ​កទារក
បាន​ស្ងួត​ល្អ និង​ជួយ​ឲ្យ​វា​បានជា​ដាច់​ទៅវិញ។

Create your own user feedback survey